Bijzondere omstandigheden

Bijzondere omstandigheden

In de persoonlijke gesprekken die de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) tijdens het terugkeerproces heeft met een vreemdeling bekijkt de medewerker onder andere of eventuele bijzondere omstandigheden van invloed kunnen zijn op het vertrek van de vreemdeling uit Nederland.

Buiten schuld

Het kan voorkomen dat een vreemdeling er alles aan doet om terug te keren naar zijn land van herkomst, maar dat dit niet lukt. Dit kan bijvoorbeeld zo zijn als zijn land van herkomst weigert een (tijdelijk) reisdocument (laissez passer) te geven, waarmee toegang tot dat land wordt verleend. Voor vreemdelingen die buiten hun schuld niet uit Nederland kunnen vertrekken is er een speciale verblijfsvergunning, dat is de buiten schuld vergunning.

Schrijnende omstandigheden

De vreemdeling kan zijn bijzondere omstandigheden bij de reguliere aanvraag meesturen, of noemen in het asielgehoor. Dit kan alleen in de eerste procedure. Hij moet daarbij nadrukkelijk aangeven waarom de IND naar zijn mening gebruik moet maken van de ambtshalve bevoegdheid. Hij moet de bijzondere omstandigheden onderbouwen met bewijsdocumenten.

De IND gebruikt bij de beoordeling geen lijst van omstandigheden. De IND bekijkt bij elke aanvraag zorgvuldig of sprake is van een samenstel van bijzondere, individuele omstandigheden. Denk daarbij aan:

  • (Ernstige) medische problemen (van één of meerdere gezinsleden)
  • Overlijden in Nederland van een gezinslid
  • Gendergerelateerde aspecten zoals eerwraak en huiselijk geweld
  • Traumatiserende ervaringen die in Nederland hebben plaatsgevonden

De ambtshalve beoordeling kan alleen tot een verblijfsvergunning leiden als de aangevoerde schrijnende omstandigheden niet binnen een bestaand verblijfsdoel vallen. Als de IND beoordeelt dat sprake is van een schrijnende situatie en niet voldaan wordt aan een verblijfsdoel, krijgt de vreemdeling een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd.

Medische aspecten (toets artikel 64)

Voor vreemdelingen die door medische of gezondheidsredenen niet buiten Nederland kunnen reizen, kan de DT&V een beroep doen op artikel 64 van de Vreemdelingenwet. Artikel 64 verbiedt de uitzetting zolang het medisch gezien onverantwoord is om te reizen. Een beroep op artikel 64 levert geen rechtmatig verblijf (verblijfsvergunning) op, maar schort het vertrek op. Als het beroep op artikel 64 wordt gehonoreerd, krijgt de vreemdeling tijdelijk rechtmatig verblijf in Nederland. Dit verblijf duurt tot de medische omstandigheden zijn gewijzigd en de vreemdeling medisch gezien Nederland kan verlaten. De DT&V richt zich voor advies over medische omstandigheden tot het Bureau Medische Advisering (BMA) van de Immigratie- en Naturalisatiedienst.